بیانبه اختتامیه دومین همایش اسلام و حقوق بشردوستانه بین المللی

میثاق مشترک انسان دوستی

بسم الله الرّحمن الرّحيم

«فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنيفاً فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتي‏ فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْها لا تَبْديلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُون‏»

امروز درمجموعه ای ازقوانین ومقررات،تحت عنوان حقوق بین المللی بشردوستانه،درقالب کنوانسیونهای چهارگانه ژنو تدوین شده ،درحقیقت ترجمان ندای وجدان وتلاوت آیات آسمانی کتاب جان انسان وتجلی فطرت ونهاد پاک آدمی است که اینک پس ازقرنها فراز وفرود کاروان تمدن بشری وتحمل رنجها ومصیبتهای طاقت فرسا ازسوی قربانی های بی گناه جنگ های خانمان سوزمیثاقی مکتوب رابرلوح پاک ضمیر انسان بازنویسی می کندوبافطرت الهی او گره می زند ((فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتي‏ فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْها))

منشا پیدایش وزایش این میثاق مشترک تالم وتاثر احساسات انسان دوستانه ی وجدان آگاه دربرخوردبا فجایعی هولناک وصحنه هایی دل خراش درجریان جنگی منطقه ای بوده که به سرعت وپس ازدو جنگ گسترده وویرانگرجهانی،به مطالبه ای همگانی وضرورتی خطیر وانکارناپذیر برای جامعه جهانی بدل شده است.منشاء این مطالبه ی مشترک واتفاق نظر رابایددرروح نهفته ی این قوانین برخاسته از فطرت جست که آن رابه زبانی مشترک برای بشریت،فارغ ازتمامی تمایزات قومی وفرهنگی،تبدیل کرده است،روح واحدی که درعرصه ی ادبیات،اعتقادات وفرهنگ همه ی ملتهای جهان تبلوری تمام دارد،نوع دوستی،همان خاستگاه ومبنای مشترکی که می تواند ازچشمه ای واحد همه ی تشنگان حقیقت را سیراب نماید.

بني آدم اعضاي يكديگرند                                        كه در آفرينش ز يك گوهرند

چو عضوي به درد آورد روزگار                                   دگر عضوها را نماند قرار

اين ابيات زيباي سعدي كه همواره بر تارك ادب ايران و جهان مي‌درخشد برگرفته و برگردان اين حديث شريف نبوي است كه فرمود (صلّي الله عليه و آله و سلّم) «مَثَلُ الْمُؤْمِنِينَ فِي تَوَادِّهِمْ وَ تَرَاحُمِهِمْ كَمَثَلِ الْجَسَدِ الْوَاحِدِ إِذَا اشْتَكَى بَعْضُهُ تَدَاعَى سَائِرُهُ بِالسَّهَرِ وَ الْحُمَّى‏» 

«  مثل مسلمین در پیوستگی و هم بستگی چئنان پیکری واحد است که چون عضوی به درد آید ، دیگر اعضاء با شب زنده داری و تب به همراهی و همدردی برآیند. »

با نگاهی گذرا به تاریخ حیات و تمدن بخش در می یابیم که جنگ و مخاصمه همواره همزاد و همراه او بوده است ؛ آن گونه که در تصویر صحنه ی خلقت و خلافت انسان در قرآن ، پرسش ملائک و توصیف انسان به تباهی ، فساد ، کشتار و خون ریزی در زمین ، با این پاسخ خداوند متعال مواجه می شود که : « انی اعلم ما لا تعلمون » ؛ پاسخی که سر صحیفه ی خلقت و فصل الخطاب کتاب آفرینش انسان است؛ پاسخی که حقیقت و حقانیت آن را مصلحان در گذر زمین و زمان به پرسش ملائک داده اند و با گذشت ، ایثار و فداکاری در جهت تحقق سعادت ، صلح و دوستی برای هم نوعان خود ، نشان داده اند که خون ریزی و کشتار ، صفتی ذاتی انسان نیست و جنگ و جنایت حاصل طغیان طمع و زاییده ی زیاده خواهی زورمدارانی است که بشریت را در معبد منافع و مطامع خود قربانی می سازند و آنچه در انسان اصلات دارد ، فطرت حقیقت جو و سرشت خدایی و نیک خویی است که مسجود ملائکش ساخته است .

طغیان طمع وزیاده خواهی ، همان چیزی است که امروزه و پس از قرن ها تلاش و تکاپوی مستمر انبیای الهی ، مصلحان اجتماعی و انسان های آزاده و حق طلب ، بشریت را با بحران های بیشمار و بن بست های بسیار مواجه ساخته است . تاملی بر وضعیت کنونی جهان ، مناسبات اجتماعی و سیاسی پیچیده ی آن ، تشدید بحران های بین المللی و گسترش دامنه ی منازعات و جنگ ها در گوشه و کنار دنیا ، بیان گر این واقعیت تلخ است که بشریت با تمام توفیقی که در عرصه ی علم و فن آوری ، فتح قله های پیشرفت و ترقی و ایجاد ساختارهای اجتماعی و نهادهای مدنی داشته ، در هدایت این نظام به مسیر عقلانیت ، سعادت ، صلح وثبات جامعه ی بشری ، ناتوان و هنوز نوزادی نوپاست .

تحقق این اهداف متعالی تنها در سایه ی جمعی جامعه ی جهانی و استیلای عقلانیت در همه ی ابعاد حیات و حرکت انسانی ، یعنی بازگشت به مدار معنویت و کرامت بر اساس آموزه های حیات بخش الهی ، میسر است .

در چنین چشم اندازی ، برگزاری نخستین همایش منطقه ای «اسلام و حقوق بین المللی بشر دوستانه» ، به ابتکار کمیته ی بین المللی صلیب سرخ در حوزه ی علمیه ی قم ، اهمیتی خاص و دو چندان یافت . نقطه ی آغاز و عطفی در جهت تحقق این اهداف متعالی شد و با تبیین مبانی مشترک برخاسته از فطرت انسانی از طریق تعمیم و تطبیق آموزه ها و عناصر مشترک فطری ، گامی موثر در ترسیخ و تقویت ارکان اخلاق الهی و گسترش صلح بر پایه ی کرامت برداشت . همایش که به اذعان صاحب نظران و دست اندرکاران توانست تا حد بسیاری به اهداف نخستین خود دست یابد و باب تازه ای را در طرح مفاهیم جدید و ضروری و تعامل سازنده ی فکری با نهادهای حوزوی بگشاید. حرکتی مبارک و میمون که استمرار آن می تواند بارقه های امید و اعتماد را در برهوت از خود بیگانگی انسان معاصر شعله ور سازد و منشا آثار و برکات بی شمار در پاسداری از هویت حقیقی ، حیات طیبه و کرامت والای انسانی گردد .

از قم آغاز نمودیم ، قبله ی قیام الی الله و قلب تپنده ی جهاد و اجتهاد تا کتاب انسان دوستی اسلام را ورق بزنیم و کنوانسیون کرامت قرآن را گواه باشیم و چهره ی تابناک مکتبی را به جهانیان بنمایانیم که شعارش شعور و آگاهی ، کتابش نور و معرفت و پیامبرش رحمت و رأفت برای جهانیان است « و ما ارسلناک الا رحمة للعالمین » و شاخص و خط کش انسانیت در این دین نه رهبانیت و عبادت و ترک دنیا ، بلکه کمر همت به خدمت خلق بستن و در میدان همیاری همنوع گام برداشتن است و فاصل میان کفر و ایمان نه قرائت و قنوت بلکه پاسخ به ندای مظلوم و بر دهان ظالم کوبیدن است ، من سمع رجلا ینادی یا للمسلمین فلم یجبه فلیس بمسلم ، چنین مکتبی بر بام جهان می نشیند و پرچم عدالت و عشق و آزادی و انسان دوستی را در گستره ی گیتی به اهتزاز می آورد و زمین را میراث صالحان و صابران می خواهد . « ان الارض یرثها عبادی الصالحون »

برگزاری همایش منطقه ای اسلام وحقوق بشر دوستانه در شهر مقدس قم فصل جدیدی را در این راستا گشود و بازتاب گسترده ای در حوزه علمیه و مجامع و مراکز علمی در سطح ملی و منطقه ای داشت و بستری مناسب و فضایی مساعد را برای بهره برداری و برداشت و انرژی و استعداد لازم را برای حرکتی پرشتاب و پیشبرد اهداف آتی فراهم نمود .

اکنون دومین همایش اسلام و حقوق بشردوستانه را در شهر مقدس مشهد و در جوار بارگاه ملکوتی حضرت علی بن موسی الرضا(علیه السلام) برگزار می کنیم تا با استعانت از انوار قدسی و برکت وجودی حضرت ثامن الحجج (علیه السلام) در دومین منزل نفسی تازه کنیم و سرزنده تر ، امیدوارتر به راه خود ادامه دهیم . . .

راهیست راه عشق که هیچش کناره نیست         آنجا بغیر آنکه جان سپرند چاره نیست

ظرفیت عظیم و عمق علمی حوزه علمیه مشهد می تواند پشتوانه ای بزرگ برای پویایی و شکوفایی و بسندگی و بالندگی این تلاش مبارک و تحکیم و تقویت مبانی و اصول انسان دوستی باشد .

اینک انتظار می رود حوزه ی علمیه قم و مشهد و دفتر تبلیغات اسلامی بعنوان نماد روشنفکری حوزه و نهادهای علمی وفرهنگی که تاکنون به مثابه ی عقبه ی علمی این حرکت حیات بخش ، نقش بی بدیلی داشته اند ، از این پس نیز در ادامه ی مسیر ، به عنوان پشتیبان و پاسبان این حرکت همچنان پوینده و پاینده در صحنه باشند و پیام آور صلح و دوستی و نماد تعامل و تعارف میان پیروان ادیان الهی و منادیان کرامت انسانی باقی بمانند . حوزه ی علمیه با درک و دریافت صحیح از موضوع ، بار دیگر نشان داد از چه ظرفیت گسترده ای برای تعامل با اندیشه های مختلف و تحقیق در موضوعات و مفاهیم گوناگون ، برخوردار بوده و به شایستگی قادر است تعالیم و ارزش های متعالی را در قالب ادبیات مناسب و آموزه های اثرگذار عرضه نماید و با سعه ی صدر و بنیه ی علمی و عملی از چه توانایی بایسته ای در جهت تعامل با فرهنگ ها ، مکاتب و اندیشه های مختلف بهره می برد .

You have no rights to post comments

جهت ثبت نام در کارگاه اسلام و حقوق بشردوستانه با موضوع محیط زیست، آب، اجساد و مفقودین

فیلدهای مقابل را تکمیل و کلید ثبت نام را انتخاب نمایید