حقوق بشردوستانه در یک نگاه (3)

حقوق بشردوستانه چيست؟

حقوق بشردوستانه مجموعه اي از قواعد بين المللي قراردادي يا عرفي است كه مشخصاً ناظر به مشكلات بشردوستانه اي است كه از مخاصمات مسلحانه بين المللي يا غيربين المللي ناشي شده اند . اين قواعد به دلايل بشردوستانه حق طرفين مخاصمه را در انتخاب و استفاده از ابزارها و شيوه هاي جنگي محدود مي كند و اشخاص و اشيايي را كه از درگيري ها متأثر شده يا خواهند شد ، مورد حمايت قرار مي دهد . حقوق بشردوستانه «حقوق مخاصمات مسلحانه‌» نيز ناميده مي شود .

 

باسمه تعالی

 

حقوق بشردوستانه اسلامی

 

الف) درآمدی بر حقوق بشردوستانه اسلامی

 

جنگ پدیده‌ای است با قدمتی به درازای تمدّن بشری و از بدو تشکیل جوامع انسانی تا کنون با بشر همراه بوده است؛ امّا با دیدگاه‌ها و اهداف متفاوت نسبت به این پدیده در میان اقوام، ادیان و مکاتب گوناگون. نوع بشر همواره بر اساس ندای فطرت خویش کاهش خشونت در جنگ‌ها را خواستار بوده است و نگرش کنونی به حقوق بشردوستانه پاسخی است به این ندای برآمده از فطرت بشری.

 

در میان ادیان الهی، بی تردید اسلام الهام بخش ترین دین در ترویج و حمایت از حقوق بشر دوستانه به شمار می رود. مسلمانان با التزام به دستورات مأخوذه از منابع حیات بخش اسلام؛ یعنی قرآن مجید، سیره پیامبر اکرم(ص) و امام علی(ع) در دوران زمامداری شان و نبردهایی که با مخالفان داشته اند بطور عملی با حقوق بشر دوستانه آشنا شده اند. همچنین، انبوه روایات در کتب روایی شیعه از ائمه معصومین(ع) و نیز احادیث و اخبار منقوله از اهل سنت در این خصوص به حدی است که با هیچیک از ادیان دیگر قابل مقایسه نمی باشد. این سیره حقوق بشر دوستانه اسلام ناظر به تمام مراحل نبرد از قبل از آغاز به جنگ تا پس از خاتمه جنگ، و نیز شامل تمام کسان از نظامی و غیر نظامی، و نیز اوقات، اماکن، محیط زیست و هر آنچه از جنگ تأثیر می پذیرد، بوده و سند افتخار بی تردیدی در عشق اسلام و رهبران آن به شأن والای انسانیت است.

بسم الله الرحمن الرحيم

 حقوق بشر دوستانه در روایات

 پيامبر اسلام (صلي ا... عليه و آله و سلم )

 1 ـ قال الصادق عليه السلام عن النبي صلي ا... عليه و آله و سلم: ‌لا تغدروا و لا تغلوا و لا تمثلوا و لا تقطعوا شجراً الا ان تضطروا اليها ولاتقتلوا شيخاً فانياً و لاصبياً و لا امرأة ج 100/ص 25

 امام صادق عليه السلام فرمودند :

 نبي اسلام صلي ا... عليه و آله وسلم  فرمودند: ( در جنگ ) مكر و فريب نكنيد و خدعه و نيرنگ به كار نبريد و با جسد دشمن مثله ( بريدن اعضاء ) نكنيد و درخت را قطع نكنيد مگر در مورد ضرورت و پير فرتوت را نكشيد و نيز كودكان و زنان را به قتل نرسانيد . بحار ج 100 /ص 25

جهت ثبت نام در کارگاه اسلام و حقوق بشردوستانه با موضوع محیط زیست، آب، اجساد و مفقودین

فیلدهای مقابل را تکمیل و کلید ثبت نام را انتخاب نمایید