نشست دوم

نشست مقدماتی همایش اسلام و حقوق بشر دوستانه بین المللی

در راستای برگزاری همایش منطقه ای اسلام و حقوق بشردوستانه بین المللی،در سال جاری،نشست مقدماتی و کارگاه علمی همایش روز چهارشنبه 14/4/85 در سالن کنفرانس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی و با حضور اندیشمندان و پژوهشگران در قم برگزار شد .

در این نشست که با تلاوت آیاتی از قرآن مجید و سخنان حجت الاسلام و المسلمین محمد مهدی ارگانی دبیر جلسه،آغاز شد،نخست آقای فردریک گوئن مسئول بخش فرهنگی و روابط عمومی کمیته بین المللی صلیب سرخ در جمهوری اسلامی ایران سخنان خود را با موضوع شرایط جنگ و رزمندگان در جنگ اصل تفکیک و تناسب آغاز کرد.

وی با اشاره به اینکه در قواعد بین المللی رزمنده فردی است که در جنگ دو کشور شرکت می کند،اظهار داشت:طبق همین قوانین،رزمندگان حق دارند با دشمن بجنگند ولی حق ندارند به غیر نظامیان حمله کنند.

وی ادامه داد:کسی که توسط دشمن دستگیر می شود اسیر جنگی نامیده می شود و مبارزان و رزمندگان و اعضای نهضت مبارزه با دشمن و کشورهایی که طبق دستور در مبارزه شرکت می کنند هنگامیکه دستگیر شوند،اسیر جنگی به شمار می روند.

وی گفت: فرماندهان جنگی باید قوانین بین المللی را به افراد خود آموزش دهند .

 

سپس آیت ا... هادوی تهرانی استاد دروس خارج حوزه علمیه،بیانات خود را تحت عنوان اصول و قواعد حقوق بشردوستانه بین المللی در اسلام ، ایراد نمود. ایشان با بیان اینکه اسلام در زمینه حقوق بشردوستانه که ظرف آن جنگ است مطالب بسیاری دارد گفت: باز اندیشی در قرآن و روایات اهل بیت علیهم السلام می تواند پاسخگوی بسیاری از مسائل مطروحه باشد.

وی افزود: در کنار این فرصت که هم اکنون برای بیان دیدگاههای اسلامی فراهم شده با یک تهدید علمی مواجه هستیم به گونه ای که وقتی ما با مفاهیم تازه برخورد می کنیم می خواهیم آن مفاهیم را به معارف اسلامی تحمیل کنیم در حالیکه ما نباید معنا را به منبع تحمیل کنیم.بلکه معنی را از منابع استخراج کنیم.

آیت ا... هادوی تهرانی گفت: گاهی دیده می شود که در میان جنگ دو کشور،کشور ثالثی به عنوان کمک به یکی از دوکشور وارد می شود که خود این مطلب نیز در اجرای حقوق بشردوستانه مشکلاتی را به وجود می آورد و حتی از صلیب سرخ نیز سوء استفاده می شود . وی تصریح کرد: اگر پشتوانه اخلاقی و معنوی در جنگ ها بین نیروهای نظامی وجود نداشته باشد قوانین بین المللی نمی توانند تضمین کننده باشند چنانچه در جنگ عراق شاهد نقض قوانین حقوق بشر دوستانه هستیم.

ایشان به برخی از روایت منقول از ائمه اطهار علیهم السلام در مورد حقوق بشردوستانه اشاره کرد و گفت: از منابع اسلامی،نکات دقیقی استخراج می شود.

در ادامه نشست حجت الاسلام و المسلمین احمد مبلغی مدیر پژوهشکده فقه وحقوق،سخنان خود را با عنوان فقه حقوق بشر دوستانه آغاز کرد و گفت: قواعد فقهی جایگاه مهمی برای فقه حقوق بشردوستانه است.

 

 

وی گفت عدم قتل اسیر یا کسانیکه در معرکه جنگ بوده و بی گناه هستند در فقه ما مورد توجه جدی بوده و مباحث بسیاری در مورد آن مطرح شده به گونه ای که طبق قواعد فقه،قاتل اسیر و یا بی گناهان در جنگ ضامن است.

ایشان ادامه داد:حقوق بشردوستانه اگر چه اصطلاح جدیدی است اما ریشه های آن را همواره از روز نخستین خلقت آدمی و در طول تاریخ شاهدیم چنانچه زن و بچه،مظهر بی گناهی به شمار می روند و افراد فارغ از هر نژاد و قومی به این مسأله اعتقاد دارند .

از طرفی ایشان اظهار داشت:قواعد حقوق بشردوستانه از مرتکزات است و شارع آن را تأئید و امضاء فرموده است .

حجت الاسلام و المسلمین مبلغی افزود: ادبیات دین و فقه اهل بیت علیهم السلام در امر حفظ زنان و کودکان و ضعیفان ادبیات عطف و حقوق بشردوستانه است. وی با اشاره به حدیث امام جعفر صادق علیه السلام و تعبیر (فأمسک عنها ما امکنک) (اگر زنان بجنگند و مجبور به مقاتله با آنان شدید،تا حد امکان از کشتن آنها پرهیز نمائید) گفت : چون فضای جنگ،فضای غضب و آشوب است،ادبیات دستوری دین،ادبیات عاطفه و ناظر به رعایت است.

سپس حجت الاسلام و المسلمین محمد ابراهیمی عضو هیئت علمی موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) و دانشگاه شهید بهشتی با موضوع مبانی نظری حقوق بشردوستانه سخن گفت.

وی عدم اعتقاد را یکی از مشکلات بشر دانست و گفت: اگر سربازان نیز در زمینه حقوق بشردوستانه آموزش ببینند ولی اعتقادی به آن نداشته باشند هیچ ثمره ای نخواهیم گرفت .

وی ادامه داد:در دیدگاه مسیحیت تنها کسانی رستگار می شوند که به مسیح اعتقاد داشته باشند و کسانیکه چنین اعتقادی نداشته باشند را میتوان به قتل رساند . و این با حقوق بشردوستانه،سازگار نیست.

وی خاطر نشان کرد ریشه های حقوق بشر دوستانه از اسلام گرفته شده و اندیشمندان غربی همواره از اسلام الهام گرفته اند .

وی گفت: اسلام قبل از آنکه به فکر تدوین حقوق داخلی باشد به تدوین حقوق بین المللی پرداخته و قرآن نیز در مورد روابط جامعه اسلامی و دیگر ملل نیز آیات فراوانی دارد.

وی گفت کتاب السیر نوشته زید فرزند امام چهارم حضرت علی بن الحسین علیه السلام اولین کتاب در زمینه حقوق بین الملل به شمار می رود و با صراحت می توان گفت حقوق بشر و حقوق بین الملل از اسلام منشأ گرفته است .

این نشست که با حضور خبرنگاران و صدا و سیمای استان و نیز حجت الاسلام و المسلمین سبحانی ریاست پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی برگزار شد، با سخنان دبیر جلسه پایان یافت.

You have no rights to post comments

جهت ثبت نام در کارگاه اسلام و حقوق بشردوستانه با موضوع محیط زیست، آب، اجساد و مفقودین

فیلدهای مقابل را تکمیل و کلید ثبت نام را انتخاب نمایید